قوز پشتی یکی از شایع‌ترین دغدغه‌هایی است که خانواده‌ها، نوجوانان و سالمندان با آن روبه‌رو می‌شوند، اما هر قوزی یک جور درمان نمی‌شود. این صفحه توضیح می‌دهد که کیفوز چه انواعی دارد، کِی به بریس نیاز است، و کدام بریس برای کدام نوع مناسب‌تر است.
قوز پشتی (کیفوز) چیست؟
قوز پشتی یا کیفوز (Kyphosis) به افزایش غیرطبیعی انحنای ستون فقرات در ناحیه‌ی پشت گفته می‌شود. یک انحنای ملایم در این ناحیه کاملاً طبیعی است، اما وقتی این زاویه از حد معین بیشتر شود، دیگر در محدوده‌ی طبیعی نیست.
در کلینیک ارتوپدی فنی رادین، تشخیص نوع کیفوز اولین و مهم‌ترین قدم درمان است — چون هر نوع، رویکرد متفاوتی می‌خواهد.
انواع قوز پشتی
سه نوع اصلی قوز پشتی وجود دارد که از همان ابتدا باید از هم تفکیک شوند.
نوع اول: قوز وضعیتی (برگشت‌پذیر)
شایع‌ترین نوع کیفوز است. علت اصلی آن عادات بد نشستن، ضعف عضلات پشتی، و در بسیاری از موارد، ساعت‌های طولانی کار با رایانه یا گوشی است. این نوع قوز معمولاً دردناک نیست و بیشتر از ظاهر فرد قابل تشخیص است.
نوجوانان — به‌ویژه دختران — و افرادی که زیاد پشت میز می‌نشینند، بیشتر در معرض این نوع قوز هستند. خبر خوب این است که با درمان‌های اصلاحی کیفوز و تمرین‌های تقویتی، قابل بازگشت است.
نوع دوم: بیماری شوئرمن (برگشت‌ناپذیر)
در این نوع، تغییر شکل ستون مهره‌ها ثابت است و نه بیمار و نه پزشک به‌تنهایی نمی‌توانند آن را اصلاح کنند. شایع‌ترین علت آن بیماری شوئرمن (Scheuermann’s Disease) است که معمولاً بین ۱۰ تا ۱۶ سالگی ظاهر می‌شود و مهره‌های پشتی را بیشتر از کمری درگیر می‌کند.
بیمار معمولاً از درد و خستگی در پشت شکایت دارد. این نوع قوز علت اصلی کمردرد در نوجوانان به‌حساب می‌آید.
نوع سوم: قوز سالمندی
در سالمندان، پوکی استخوان (استئوپروز) مهم‌ترین علت قوز است. در این نوع، هدف درمان، کنترل پیشرفت قوز و حفظ کیفیت زندگی است، نه اصلاح کامل.
درمان قوز پشتی: کِی بریس لازم است؟
نوع و شدت کیفوز تعیین می‌کند که آیا به بریس نیاز است یا نه.
در قوز وضعیتی، تمرین‌های ورزشی و تقویت عضلات اغلب کافی‌اند. بریس در این نوع بیشتر نقش یادآوری برای وضعیت بدنی دارد، نه اصلاح مکانیکی.
در کیفوز شوئرمن با زاویه‌ی ۵۰ تا ۷۵ درجه، بریس درمانی یکی از اصلی‌ترین گزینه‌هاست — به‌خصوص در نوجوانانی که هنوز رشد می‌کنند. درمان قوز پشتی در نوجوانان در این بازه‌ی سنی بیشترین اثربخشی را دارد.
در کیفوز بالای ۷۵ درجه، جراحی ممکن است ضروری باشد.
در سالمندان، بریس جنبه‌ی حمایتی دارد و از پیشرفت قوز جلوگیری می‌کند.
انواع بریس برای قوز پشتی
بریس قوزبند آتل‌دار (برای قوز وضعیتی)
این بریس ساده‌ترین گزینه است. نقش اصلی‌اش یادآوری به بدن برای صاف ایستادن است. در کنار پوشیدن آن، تقویت عضلات پشتی اهمیت بالایی دارد — بریس به‌تنهایی کافی نیست.
کارشناس ارتوپدی فنی با معاینه، اندازه‌گیری دقیق و ارزیابی وضعیت بدنی، بریس متناسب با فرد می‌سازد.
بریس میلواکی (برای کیفوز شوئرمن)
بریس میلواکی (Milwaukee Brace) رایج‌ترین بریس درمانی برای کیفوز شوئرمن است. تمام ستون فقرات را در بر می‌گیرد و با پدهای فشاری و نیروهای اصلاحی، انحنا را کنترل می‌کند.
این بریس معمولاً ۲۳ ساعت در شبانه‌روز پوشیده می‌شود و با قالب‌گیری از تنه‌ی فرد در مرکز رادین قیطریه ساخته می‌شود. بازدیدهای دوره‌ای هر ۴ تا ۶ ماه برای تنظیم پدهای فشاری و بررسی روند بهبودی ضروری است.
بریس کایفولوژیک (برای کیفوز شوئرمن)
بریس کایفولوژیک (Kyphologic Brace) گزینه‌ی جدیدتری است که در مطالعات متعدد اثر مثبت آن در درمان کیفوز شوئرمن تأیید شده. این بریس نیز تمام تنه را پوشش می‌دهد و با نیروهای اصلاحی، بدشکلی را کنترل می‌کند. مدت زمان پوشیدن آن توسط پزشک تعیین می‌شود.
بریس‌های حمایتی (برای قوز سالمندی)
برای سالمندان دو گزینه‌ی اصلی وجود دارد:
بریس وزنه‌ای کیفوز (Posture Training Support): به‌شکل کوله‌پشتی است و با کاهش نیروی وارده به ستون فقرات، به‌صورت فعال عضلات پشتی را تقویت می‌کند.
بریس اسپاینومد (Spinomed): یک فریم خلفی دارد که با تنظیم دقیق توسط کارشناس ارتوپدی فنی، حداکثر صاف‌شدگی ممکن را در تنه ایجاد می‌کند. پوشیدن و درآوردن آن راحت است و اغلب بیماران از آن رضایت دارند.
کمربند کمری-پشتی (Posterior Shell TLSO): ناحیه‌ی خلفی ستون فقرات را پوشش می‌دهد و با بندهای شانه‌ای، صاف‌شدگی در تنه را ایجاد می‌کند.
سؤالات رایج درباره‌ی بریس قوز پشتی
چند ساعت در روز باید بریس را پوشید؟
بستگی به نوع بریس و دستور پزشک دارد. بریس میلواکی معمولاً ۲۳ ساعت در شبانه‌روز پوشیده می‌شود. برای استحمام و ورزش‌های تقویتی می‌توان آن را درآورد. سایر بریس‌ها ممکن است ساعات کمتری تجویز شوند.
آیا می‌توان با بریس خوابید؟
بله. بریس میلواکی را می‌توان به‌صورت طاق‌باز پوشید. روزهای اول ممکن است سخت باشد، اما بدن به آن عادت می‌کند.
آیا بریس قوز پشتی را می‌توان از فروشگاه خرید؟
خیر — حداقل نه بریس‌های درمانی مثل میلواکی یا کایفولوژیک. این بریس‌ها با قالب‌گیری اختصاصی از تنه‌ی فرد ساخته می‌شوند. بریس آماده نه‌تنها بی‌تأثیر است، در بعضی موارد می‌تواند مشکلات جدیدی ایجاد کند. مراجعه به متخصص ارتوپدی فنی ضروری است.
بریس قوز پشتی چقدر طول می‌کشد؟
در نوجوانانی که هنوز رشد می‌کنند، درمان با بریس معمولاً تا پایان رشد ادامه دارد. در قوز وضعیتی، با تقویت عضلات می‌توان مدت استفاده را کوتاه کرد. پزشک بر اساس ارزیابی دوره‌ای ستون فقرات و عکس‌برداری، این زمان را تعیین می‌کند.
آیا قوز پشتی نوجوان با ورزش درمان می‌شود؟
در قوز وضعیتی: بله، ورزش نقش اصلی را دارد. در بیماری شوئرمن: ورزش لازم است اما به‌تنهایی کافی نیست و باید با بریس ترکیب شود. زود تشخیص دادن و زود شروع کردن درمان، نتیجه را به‌طور چشمگیری بهتر می‌کند.
مشاوره و ارزیابی در رادین
اگر نگران قوز پشتی خودتان یا فرزندتان هستید، ارزیابی تخصصی اولین قدم است. با یک معاینه‌ی دقیق و در صورت نیاز رادیوگرافی، نوع و شدت کیفوز مشخص می‌شود و مناسب‌ترین روش درمانی انتخاب می‌شود.
برای مشاوره و وقت ویزیت با شماره‌ی ۰۹۱۹۶۳۹۱۹۶۳ تماس بگیرید؛ در بیشتر موارد، شخصِ دکتر بابایی پاسخگوی شما خواهد بود.
ویزیت در کلینیک رادین انجام می‌شود؛ تهران، قیطریه، کوچه‌ی تواضعی، پلاک ۱.
سایت خوب با مقالاتی بسیار بی نظیری دارین